Joanna Lorek
Geneza luteran w Sosnowcu
Historia protestantów na Zagłębiu jest silnie powiązana z historią przemysłu w regionie. W czasach zaborów na Górny Śląsk masowo przyjeżdżali pruscy urzędnicy i pracownicy; mimo tego że samo Zagłębie nie było częścią pruskiego śląska to jego bliskie położenie do granicy prusko – rosyjskiej było atrakcyjnym miejscem dla zamożnych przemysłowców chcących rozwinąć interes. Jednym z takich przemysłowców był Heinrich Gotthold Dietel – luterański przedsiębiorca z Saksonii który wraz z rodziną przeprowadził się do Sosnowca w 1878. Sprowadził swoje zakłady włókiennicze, aby obejść podatki nałożone na import tekstyliów do Rosji. W raz ze swoim interesem sprowadził luterańskich pracowników którzy potrzebowali opieki duchowej. Najbliższy kościół luterański był w Dąbrowie Górniczej, więc Dietel ufundował powstanie kościoła w Sosnowcu.
Budowa kościoła, od hali produkcyjnej do sali modlitewnej
Jak na budynek sakralny ten kościół w Sosnowcu ma dość niecodzienną historię powstania. Był on bowiem stworzony poprzez stopniowe przerabianie hali fabrycznej będącej częścią kompleksu fabryk tekstylnych należących do Heinricha Dietla. Budowa rozpoczęła się w 1880 roku i trwała poprzez różne przebudowania do 1910. To sprawiło że świątynia zasięgnęła inspiracji kilku stylu architektonicznych, chociaż najbardziej zauważalne są elementy klasyczne i neogotyckie. Tak samo jak fabryki, kościół był prywatną własnością Henryka Dietla i to on ufundował nie tylko budowę ale i wyposażenie. Prawie wszystko co znajduje się dziś w kościele zostało zakupione ze środków Dietla – ołtarz z obrazem Chrystusa, witraże, organy oraz wieża z zegarem i dzwonem kościelnym. Poza tym w kościele tuż przy sklepieniu znajduje się kamienna tarcza herbowa; Heinrich Dietel miał bowiem ambicje zostać szlachcicem, jednakże jego wniosek został odrzucony przez władze carskie, jak przekazuje ks. Adam Malina, proboszcz parafii i opiekun kościoła. Tarcza do dziś stoi pusta, ale nadal stanowi pewnego rodzaju podpis Henryka Dietla w świątyni.
Parafia przez lata
Opieka Henryka Dietla i jego rodziny nad kościołem tyczyła się też parafian. W 1888 roku sprowadził on do swojego kościoła ks. Eugeniusza Ernesta Uthke, który poza prowadzeniem wszelkich nabożeństw i posług duszpasterskich, był także nauczycielem sosnowieckiego gimnazjum i kapelanem rodziny Dietlów. Wykonywał swą rolę aż do 1922 roku, po tym jak parafia została oficjalnie rozpoznana a jego obowiązki przejął ks. Jerzy Tytz.
Nacjonalizacja przemysłu dość mocno odbiła się na parafii. Kościół, który wcześniej był częścią Zakładów Dietla, po nacjonalizacji i stworzeniu państwowej spółki POLITEX musiał zmagać się z różnymi problemami, między innymi w postaci próby oczynszowania jak za obiekt przemysłowy. Dopiero z upadkiem komuny problemy zaczęły się rozwiązywać, a w 1996 kościół nareszcie stał się własnością parafii.
Wyświetl większą mapę
